ชัดลึก & ชัดตื้น : มันคืออะไร?

ยังคงมีความเข้าใจที่คลาดเคลื่อนอยู่อีกมากในหมู่คนถ่ายภาพมือใหม่เกี่ยวกับสองคำนี้ที่นำไปสับสนกับเรื่องของ “โฟกัส”  รวมทั้งคำว่า “ลึก” และ “ตื้น” ที่ต่อท้ายก๊ยังถูกนำมาแปลว่าใกล้หรือไกลด้วย ลองทำความเข้าใจกับมันอีกสักทีจะเป็นไรไป?

สิ่งสำคัญอย่างหนึ่งของการถ่ายภาพก็คือ “การจับโฟกัส” หรือการวางตำแหน่งโฟกัสของภาพให้อยู่ในจุดคมชัดตามต้องการไม่ว่าจะอยู่ใกล้เข้ามาหรือห่างออกไปจากตำแหน่งของกล้อง การปรับโฟกัสอาจจะทำด้วยระบบอัตโนมัติหรือการใช้มือหมุนปรับที่เลนส์โดยตรง แต่อีกสิ่งหนึ่งที่สำคัญตามมาก็คือ “พื้นที่ครอบคลุมตำแหน่งโฟกัส” ซึ่งเราสามารถกำหนดได้ว่าจะให้มันคมชัดครอบคลุมกินพื้นที่ไปขนาดไหนด้วยการปรับขนาดของรูรับแสง

ดังในภาพตัวอย่าง ภาพแรกจะเห็นได้ว่าที่ตำแหน่งเลขสี่นั้นคือจุดโฟกัสของภาพ เมื่อเลยจากระยะโฟกัสไปทั้งด้านหน้าและด้านหลัง วัตถุในภาพก็จะเบลอออกจากจุดโฟกัสไปเรื่อยๆ ในขณะที่ภาพที่สองนั้นเราจะเห็นว่าตั้งแต่เลขหนึ่งถึงเลขแปดนั้นอยู่ในพื้นที่โฟกัสซึ่งมีความคมชัดครอบคลุมทั้งหมด

ภาพแรกนั้นคือภาพในลักษณะที่เรียกว่า “ชัดตื้น” ส่วนภาพที่สองคือภาพที่มีลักษณะเรียกว่า “ชัดลึก” ดังนั้นภาพชัดตื้นก็คือภาพที่มีพื้นที่ครอบคลุมจากจุดโฟกัสไม่มากนัก ในขณะที่ภาพชัดลึกก็คือภาพที่มีพื้นที่ครอบคลุมจากระยะโฟกัสกว้างไกลกว่า ไม่ว่าเราจะวางจุดโฟกัสเอาไว้ที่ใดก็ตามแต่

สรุปก็คือ “ภาพชัดตื้น” ไม่ได้หมายความว่าเป็นภาพที่จับโฟกัสในตำแหน่งใกล้กับกล้อง และ “ภาพชัดลึก” ก็ไม่ได้หมายความถึงภาพที่จับโฟกัสในจุดที่ไกลออกไปแต่อย่างใด

ทั้งภาพชัดลึกและชัดตื้นต่างก็มีข้อดีและข้อเสียต่างกันออกไปตามลักษณะของภาพถ่ายที่ผู้ถ่ายภาพอยากจะให้เป็น เช่น เมื่อถ่ายภาพบุคคลหรือภาพวัตถุที่ต้องการความโดดเด่น ก็อาจจะใช้ภาพแบบชัดตื้นโดยจับโฟกัสไปที่วัตถุหลัก แล้วปล่อยให้ส่วนที่อยู่ห่างออกไปหลุดออกนอกโฟกัสไปเสีย ลดความรุงรังของสิ่งอื่นๆ ที่อยู่ในกรอบภาพซึ่งก็จะทำให้วัตถุที่อยู่ในโฟกัสดูโดดเด่นขึ้นมาทันที (ภาษาในวงการเรียกว่า “ละลายฉากหลัง”)

หรือถ้าถ่ายภาพสถาปัตยกรรม ภาพวิวทิวทัศน์ หรือภาพที่เราต้องการอธิบายทุกสิ่งทุกอย่างในกรอบภาพให้ชัดเจน เราก็อาจจะใช้ภาพแบบชัดลึก เพื่อให้ทุกสิ่งทุกอย่างในภาพอยู่ในระยะชัดให้หมด อย่างนี้เป็นต้น

การควบคุมพื้นที่ชัดลึกและชัดตื้นนี้ทำได้โดยการควบคุมขนาดรูรับแสงของเลนส์ ยิ่งรูรับแสงกว้างมากเท่าไหร่ ก็จะยิ่งเกิดภาพ “ชัดตื้น” มากขึ้นเท่านั้น ในทางตรงกันข้าม ยิ่งรูรับแสงแคบลงเท่าไหร่ก็จะยิ่งเกิดภาพ “ชัดลึก” มากขึ้นเท่านั้น

อย่างไรก็ตาม ปัจจัยในการเกิดภาพชัดลึกชัดตื้นนี้ต้องดูที่ระยะจากกล้องถึงจุดโฟกัส, ทางยาวโฟกัสของเลนส์ด้วย ยิ่งระยะโฟกัสห่างออกไปมากเท่าไหร่ ระยะชัดตื้นก็จะยิ่งน้อยลงแม้ว่าจะใช้รูรับแสงเท่ากัน ยิ่งทางยาวโฟกัสของเลนส์มากขึ้นเท่าไหร่ก็จะยิ่งชัดตื้นมากยิ่งขึ้นแม้ว่าจะ ใช้รูรับแสงเท่ากัน

ฝรั่งเรียกลักษณะแบบนี้ว่า “Depth of Field” หรือ DOF นั่นเอง

…มันเป็นเช่นนี้แล.

>> อ่านเพิ่มเติมเรื่อง “รูรับแสง”

กระทู้น่าสนใจอื่นๆ

Comments

comments

Comments are closed.

  • RSS
  • Facebook
  • PhotoNextoR Board
  • Twitter

Download PhotoNextoR

ดาวน์โหลด :   เวอร์ชั่นสำหรับ Mac OSX   [download id="61"]   เวอร์ชั่นสำหรับ Windows   [download id="62"]   เวอร์ชั่น PDF (เหมาะสำหรับ Tablet ...

Download PhotoNextoR

ดาวน์โหลด :   เวอร์ชั่นสำหรับ Mac OSX   [download id="58"]   เวอร์ชั่นสำหรับ Windows   [download id="59"]   เวอร์ชั่น PDF (เหมาะสำหรับ Tablet ...

Nikon D5300 ได

แต่เดี๋ยวก่อน! มันยังไม่สามารถส่งภาพไปยังอินเตอร์เน็ตได้โดยตรง เพราะต้องส่งเข้าอุปกรณ์ประเภท Smart Device เสียก่อนแล้วค่อยให้เจ้าพวกนั้นส่งต่อให้อีกที และก็แน่นอนว่ามันย่อมจะต้องสั่งการถ่ายภาพโดยใช้อุปกรณ์มือถือเหล่านั้นแบบไร้สายได้ด้วย (เหมือนกล้องจากค่ายคู่แข่งยังไงยังงั้น) ที่ดูจะแรงตามกระแสอีกอย่างหนึ่งก็คือ D5300 ใช้เซนเซอร์รับภาพความละเอียด ...

Download PhotoNextoR

ดาวน์โหลด :   เวอร์ชั่นสำหรับ Mac OSX   [download id="55"]   เวอร์ชั่นสำหรับ Windows   [download id="56"]   เวอร์ชั่น PDF (เหมาะสำหรับ Tablet ...

Nikon Day 2013 22-25

กรุงเทพฯ – นิคอน เซลส์ (ประเทศไทย) จำกัด ประกาศจัดกิจกรรมพิเศษสุดยิ่งใหญ่ประจำปี งานนิคอน เดย์ 2556 ...

AA Filter : ขอ

เมื่อเห็นคำว่า “ฟิลเตอร์” หลายคนก็คงนึกถึงอุปกรณ์กลมๆ ที่สวมไปบนหน้าเลนส์เพื่อทำอะไรสักอย่าง บ้างก็ลดนั่นบ้างก็เพิ่มนี่ บ้างก็ไม่รู้ว่ามีไว้ทำไม...รู้แต่ว่าคนขายแนะนำมาว่าดี ก็เอาซะหน่อย ฟิลเตอร์กลมๆ อย่างที่เราคุ้นเคยนั้นเป็นอุปกรณ์ที่ทำงานร่วมกับเลนส์ แต่ “AA ...

มวยร่ว

มีคนถามผมหลายคนเหลือเกินว่า ถ้าจะเริ่มหัดถ่ายภาพด้วย DSLR เนี่ย ควรเริ่มต้นที่กล้องของค่ายไหนดี? และเมื่อได้คำตอบแล้วก็จะตามมาด้วยคำถามต่อมาว่ารุ่นไหนดี? ซึ่งก็น้อยคนนักที่อยากจะเริ่มด้วยรุ่นระดับราคาสูงๆ หรือไปรุ่นโปรเลย ซึ่งผมก็เห็นด้วยว่าไม่ควรจะเริ่มด้วยอะไรที่ต้องจ่ายเยอะแยะมากนัก เว้นเสียแต่ว่าคุณจะกระเป๋าหนักเงินถุงเงินถังจริงๆ ...

"เทากลา

อุปกรณ์บันทึกภาพส่วนใหญ่ที่เราคุ้นเคย มีหน้าที่ในการเก็บบันทึกแสงเป็นสำคัญ ซึ่งไอ้เจ้า "แสง" นี่แหละคือเหตุตั้งต้นของภาพถ่ายทั้งมวล แสงมากไปภาพก็สว่างจ้า แสงน้อยไปภาพก็มืดซะจนเซ็ง ส่วนแสงที่พอดีก็ไม่มีสูตรตายตัว เพราะไม่ใช่ว่าภาพสวยทุกภาพต้องมีแสงพอดีกันไปซะหมด บางภาพก็ต้องมืดหน่อยถึงจะสวย ...

"STOP" "สตอป

อันดับแรกสุดเลย...เราคุ้นกับคำว่า "STOP" ด้วยเสียง "สต๊อป" ที่แปลว่าหยุด ซึ่งคำว่า "สตอป" ที่ออกเสียงว่า "สต่อบ" ก็คือคำๆ ...

PreWedding : ไอ

ภาพถ่ายแจ๋วๆ อารมณ์ดราม่าทั้งแสงทั้งเงาและโลเคชั่น ดูแล้วโรแมนติกไปอีกแบบสำหรับคู่รักในชุดวิวาห์ สังเกตการเลือกใช้แสงและเงาของเขาในภาพถ่ายให้ดี และดูเรื่องสถานที่บวกกับการใช้เส้นสายและเรื่องราวในภาพด้วย แต่ที่สำคัญที่สุดก็คือการตกแต่งภาพให้ออกมาเป็นอารมณ์แนวนี้ ทำยังไง? ลองไปดูเทคนิคการตกแต่งภาพถ่ายอารมณ์ภาพยนตร์ (Cinematic) และเพิ่มขอบมืดให้กับภาพ (Vignett) ...